Jak zastrzec PESEL? Zastrzeżenie PESEL krok po kroku

Zastrzeżenie numeru PESEL – czym jest i jak działa?

Każdy obywatel Polski ma nadawany indywidualny numer PESEL, który pozwala na identyfikację tożsamości oraz stosowany jest w ramach ewidencji ludności. Numer ten niezbędny jest w wielu życiowych sytuacjach, w tym m.in. podczas rejestracji na wizytę u lekarza czy też podczas ubiegania się o kredyt w banku. Odnotowuje się jednak sytuacje, w których numer PESEL wchodzi w posiadanie niepowołanych osób i wykorzystywany jest w celu wyłudzenia kredytu lub w trakcie innych przestępstw. Aby się przed tym chronić, w 2023 roku w Polsce uruchomiono usługę PESEL zastrzeżony.

Zastrzeżenie PESEL to usługa, która polega na umieszczeniu danego numeru w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL. To informacja trafia do różnego rodzaju instytucji, w tym m.in. banków. W konsekwencji zastrzeżony PESEL nie może być wykorzystywany do autoryzacji transakcji finansowych oraz jakichkolwiek innych czynności i dyspozycji, które wymagają weryfikacji tożsamości.

Podstawą prawną wprowadzenia w Polsce instytucji zastrzeżenia numeru PESEL są art. 23a-23p u.e.l Ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości z dnia 7 lipca 2023 roku.

Co zawiera rejestr zastrzeżeń numerów PESEL?

W rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL znajdują się takie dane dotyczące każdej pełnoletniej osoby w Polsce z nadanym numerem PESEL jak:

• numer PESEL,
• informacja o zastrzeżeniu numeru PESEL,
• data zastrzeżenia numeru PESEL,
• informacja o cofnięciu zastrzeżenia numeru PESEL,
• data cofnięcia zastrzeżenia numeru PESEL,
• informacja o organie lub podmiocie rejestrującym zastrzeżenie, lub cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL.

Kto może skorzystać z usługi zastrzeżenia numeru PESEL?

Zastrzeganie PESEL to darmowa usługa, która skierowana jest od wszystkich pełnoletnich obywateli Polski. W ten sposób mogą oni zabezpieczyć się przed wyłudzeniami kredytów oraz jeszcze lepiej chronić swoją prywatność. Jednocześnie nie ma limitów w zakresie zastrzegania i odblokowywania numeru PESEL. Oznacza to, że każdy może zrobić to dowolną ilość razy, przy czym od odblokowania musi minąć minimum 30 minut, aby dany numer można było ponownie zastrzec.

Z opcji zastrzegania numeru PESEL mogą skorzystać również obcokrajowcy z nadanym numerem, w tym obywatele Ukrainy, którzy posiadają numer PESEL z oznaczeniem UKR.

Czy zastrzeżenie numeru PESEL jest odpłatne?

Usługa zastrzeżenia numeru PESEL jest całkowicie darmowa. Brak opłat dotyczy zarówno dokonywania blokady we własnym zakresie, jak i podczas wizyty w Urzędzie Gminy lub w banku. Jeżeli ktoś oferuje Ci odpłatne zastrzeżenie numeru PESEL, to należy zgłosić to służbom. Jest to działanie nielegalne i może mieć na celu kradzież Twoich danych oraz narażenie Cię na poważniejsze konsekwencje natury prawnej i finansowej.

Co daje zastrzeżenie PESEL?

Po co zastrzegać PESEL? To działanie, które zwiększa poczucie bezpieczeństwa oraz zmniejsza ryzyko padnięcia ofiarą wyłudzenia kredytu w banku. To jedna z podstawowych korzyści dla każdej osoby, która zdecyduje się na skorzystanie z tej usługi. Oczywiście to nie wszystko. Kluczowe korzyści związane z zastrzeganiem numeru PESEL to:

• ochrona przed zaciągnięciem kredytu lub pożyczki na Twoje dane,
• zabezpieczenie przed zamówieniem kopii karty SIM bez Twojej wiedzy,
• ochrona przed kradzieżą tożsamości,
• zabezpieczenie przed nieautoryzowanym podpisaniem aktu notarialnego lub innych ważnych dokumentów bez Twojej zgody,
• ochrona przed zakupem dóbr na raty na Twoje dane,
• zabezpieczenie przed wypłatą dużej kwoty z Twojego rachunku bankowego. 

Co to oznacza w praktyce? Przede wszystkim to, że nikt nie będzie mógł wziąć na Ciebie kredytu w banku czy też sprzedać Twojej nieruchomości. Niestety brak zastrzeżenia numeru PESEL niesie ze sobą takie ryzyko mimo tego, że banki stosują zaawansowane systemy bezpieczeństwa. Okazuje się bowiem, że wyobraźnia przestępców nie zna granic i znajdują oni sposoby na obejście różnego rodzaju zabezpieczeń.

PESEL zastrzeżony – czy powoduje jakieś ograniczenia?

Posiadanie zastrzeżonego numeru PESEL może powodować pewne ograniczenia, jednak nie są one mocno uciążliwe. Przede wszystkim niemożliwe będzie zaciągnięcie kredytu czy też wydanie karty kredytowej w banku. W tym celu trzeba będzie odblokować numer PESEL, a po skończeniu procedur w banku można ponownie go zastrzec. Podstawowe ograniczenia mają związek z obsługą bankową i dotyczą braku możliwości:

• wzięcia kredytu, pożyczki czy też wydania karty kredytowej,
• jednorazowego wypłacenia z banku kwoty wyższej, niż trzykrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę,
• negocjacji warunków umowy kredytowej w trakcie jej trwania (np. konsolidacja zadłużenia),
• założenia konta bankowego, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowego ani oszczędnościowego.

Jeżeli chcesz wykonać jakiekolwiek z powyższych działań, to wcześniej odblokuj PESEL. Możesz to zrobić już w banku z użyciem aplikacji mobilnej mObywatel. Zajmie to dosłownie chwilę.

Jak zastrzec numer PESEL? Instrukcja krok po kroku

Gdzie można zastrzec PESEL? Obecnie do wyboru jest kilka możliwości. Można to zrobić zarówno online, jak i korzystając z tradycyjnych form komunikacji. Poniżej w kilku krokach opisano wybrane procedury.

Zastrzeż PESEL online w aplikacji mObywatel

Jak zastrzec PESEL w mObywatel krok po kroku, korzystając z aplikacji mobilnej? Wystarczy postępować zgodnie z poniższymi wskazówkami.

1. Otwórz aplikację mobilną mObywatel.
2. Wybierz opcję „Zastrzeż PESEL”.
3. Kliknij „Zastrzeż PESEL”.
4. Potwierdź wybór, klikając „Zastrzeż PESEL”.
5. Na koniec pojawi się informacja, że Twój numer PESEL został zastrzeżony.

Jeżeli dana opcja nie jest dostępna w Twoim mObywatelu, to może okazać się, że konieczne jest pobranie najnowszej wersji aplikacji. To wygodne rozwiązanie, ponieważ z jej poziomu można sprawdzać historię zastrzegania numeru PESEL.

Jak zastrzec PESEL online na stronie internetowej mObywatel?

Alternatywą dla aplikacji mObywatel jest skorzystanie ze strony internetowej. Jak zablokować PESEL za pośrednictwem strony mObywatel.gov.pl? Poniżej instrukcja krok po kroku.

1. Wejdź na stronę internetową mObywatel.gov.pl.
2. Zaloguj się na konto za pomocą: Profilu Zaufanego, bankowości elektronicznej, aplikacji mObywatel lub e-dowodu.
3. Wybierz opcję „Zastrzeż PESEL”.
4. Potwierdź wybór, klikając „Zastrzeż PESEL”.
5. Na koniec pojawi się informacja, że Twój numer PESEL został zastrzeżony.

Skorzystanie z opcji na przeglądarkę to odpowiedź na to, jak zastrzec PESEL przez Profil Zaufany. Zarówno przez stronę www, jak i przez aplikację mobilną, zajmie Ci to dosłownie chwilę.

Zastrzeżenie numeru PESEL w Urzędzie Gminy

Kolejną z możliwości jest zastrzeżenie numeru PESEL podczas wizyty w Urzędzie Gminy. Z pewnością zainteresuje to osoby starsze oraz takie, które preferują bezpośredni kontakt z urzędnikiem i nie korzystają z rozwiązań online. Do Urzędu należy udać się z ważnym dokumentem tożsamości. Następnie postępuje się wg opisanych poniżej kroków. 

1. Wypełnij formularz wniosku o zastrzeżenie numeru PESEL.
2. Podpisz prawidłowo wypełniony formularz.
3. Złóż wniosek w Urzędzie Gminy.
4. Po złożeniu wniosku Twój numer PESEL zostanie zastrzeżony.

Sam wniosek w formacie PDF można pobrać ze strony internetowej Urzędu Gminy lub też poprosić o jego wydrukowanie urzędnika na miejscu. W wielu urzędach wnioski dostępne są od ręki na korytarzu, dzięki czemu interesanci mogą je wcześniej wypełnić. 

Zastrzeżony PESEL – jak go odblokować?

Chcesz odblokować PESEL? To bardzo proste. W przypadku aplikacji mobilnej mObywatel lub strony internetowej mObywatel.gov.pl należy postępować wg tych samych kroków, które wykonuje się w trakcie zastrzegania numeru. Tym razem jednak klika się opcje odblokowania numeru PESEL. W przypadku wizyty w Urzędzie Gminy należy wypełnić formularz wniosku o cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL i po jego podpisaniu przedłożyć go urzędnikowi.

Banki mają obowiązek sprawdzania statusu numeru PESEL

Od 1 czerwca 2024 roku banki w Polsce mają prawny obowiązek sprawdzania statusu numeru PESEL podczas ubiegania się o kredyt bankowy oraz przy wielu innych operacjach. Wszystko po to, aby zmniejszyć ryzyko kradzieży. Zastrzeżony numer PESEL sprawia, że niemożliwe będzie złożenie wniosku o kredyt. Obowiązek weryfikacji statusu tego numeru mają też firmy pożyczkowe, które nie są bankami. To sprawia, że zastrzeżenie numeru PESEL jest istotnym elementem ochrony tożsamości.

Zadbaj o bezpieczeństwo i zastrzeż PESEL

Eksperci rekomendują zastrzeżenie numeru PESEL. To najwyższy dostępny stopień zabezpieczenia przed wzięciem kredytu na Twoje dane. Jednocześnie gwarantuje on wysoką skuteczność. Zachęcamy do tego, aby zadbać o zastrzeżenie numerów PESEL również w przypadku bliskich, w tym osób starszych, które mogą nie być świadome takiej możliwości. Osoby starsze są bardziej narażone na utratę danych i kradzież tożsamości. Warto się przed tym zabezpieczać bez względu na wiek.

Najczęściej zadawane pytania