Konto socjalne – co to jest i w jakim banku je założyć?

Co to jest konto socjalne?

Na początku odpowiedzmy sobie na pytanie, co to jest konto socjalne. W dużym skrócie jest to rachunek bankowy, na który mogą być przelewane tylko środki pobierane w ramach świadczeń socjalnych. To pieniądze, które zgodnie z przepisami polskiego prawa nie podlegają egzekucji komorniczej w przypadku osób zadłużonych. Nie bez powodu nazywany jest kontem bez komornika. 

Tego typu rachunek rodzinny otwierany jest przy podstawowym koncie lub niezależnie od niego. Można mieć tylko jedno konto socjalne w jednej instytucji finansowej. Bank dokładnie weryfikuje to, jakie środki na niego trafiają. Mogą to być tylko pieniądze pobierane ze świadczeń socjalnych, które nie podlegają zajęciu komorniczemu. W tej grupie znajdują się m.in.:

• świadczenia wychowawcze (np.: 800+),
• świadczenia i dodatki rodzinne,
• dodatki porodowe,
• świadczenia pomocy społecznej,
• dodatki pielęgnacyjne,
• świadczenia i dodatki przyznane na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
• zasiłki dla opiekunów,
• świadczenia integracyjne,
• dodatki dla sierot zupełnych,
• świadczenia wychowawcze,
• świadczenia wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.

Jednocześnie warto zwrócić uwagę, że na konto socjalne nie mogą wpływać pieniądze z tytułu alimentów. Te środki powinny wpływać na standardowy rachunek bankowy i nie zmienia tego fakt, że one również są zwolnione z egzekucji komorniczej. Wszystkie świadczenia socjalne niepodlegające zajęciu komorniczemu wymienione zostały w art. 833 § 6 i 7 Kodeksu postępowania cywilnego. 

Podstawowe funkcje rachunku rodzinnego

Rachunek rodzinny niewiele różni się od standardowego konta bankowego. Podstawową różnicą jest to, jakie środki mogą być wpłacane na konto. Ponadto rachunek ten umożliwia:

• wypłatę środków z bankomatu,
• dokonywanie przelewów,
• tworzenie zleceń stałych,
• płatności z użyciem karty,
• płatności zbliżeniowe.

Konto socjalne – od kiedy obowiązuje w Polsce?

Konto rodzinne zwane też socjalnym, pojawiło się w ofercie instytucji finansowych w Polsce w 2016 roku. Prawnie zostało usankcjonowane Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 roku o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw. Przepisy weszły w życie 20 sierpnia 2016 roku. 

Produkt ten ma zwiększać bezpieczeństwo dłużników w zakresie pobieranych przez nich świadczeń socjalnych. Temat ten zyskał na znaczeniu gdy mediach głośnio było o sytuacji zadłużonej kobiety, która miała na utrzymaniu kilkoro dzieci. Zgodnie z przepisami polskiego prawa pieniądze pobierane na te dzieci z 500+ (obecnie 800+) nie powinny podlegać zajęciu komorniczemu. Tak jednak się nie stało. Komornik zajął cały rachunek bankowy, a matka została bez środków na utrzymanie dzieci. Wywołało to społeczne oburzenie. Szukając rozwiązania, dzięki któremu tego typu sytuacja nie będzie powtarzała się w przyszłości, przygotowano instytucję konta socjalnego.

Kto może posiadać konto socjalne?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami konto socjalne może założyć każda osoba, która pobiera minimum jedno świadczenie socjalne w formie przelewu. Oznacza to, że posiadacz tego typu rachunku nie musi znajdować się z trudnej sytuacji finansowej. To dobry wybór dla wszystkich, którzy chcą odizolować środki ze świadczeń socjalnych. W ten sposób można jeszcze lepiej kontrolować budżet domowy, czy też skuteczniej odkładać na przyszłość swoich dzieci pieniądze pozyskiwane m.in. z 800+. Szacuje się, że w 2025 roku prawo do otwarcia rachunku rodzinnego ma nawet około miliona osób.

Okazuje się, że konto socjalne jest dobrym wyborem między innymi dla osób, które otwierają jednoosobową działalność gospodarczą. Oddzielenie pieniędzy ze świadczeń socjalnych sprawi, że środki te będą zabezpieczone przed zablokowaniem na wypadek problemów z wypłacalnością czy też z Krajową Administracją Skarbową.

Jakie dokumenty potrzebne są do założenia konta socjalnego?

Ze względu na przeznaczenie konta socjalnego nie każdy może je założyć. Aby to zrobić, należy uzyskać zaświadczenie od instytucji, która wypłaca świadczenie socjalne. Jeżeli tego typu środki pozyskiwane są w ramach więcej niż jednego świadczenia, to warto uzyskać zaświadczenia z każdej instytucji. Zaświadczenie powinno zawierać informacje na temat rodzaju świadczenia, osoby je pobierającej oraz numeru konta, z którego przelewane są dane środki. Na tej podstawie bank przygotuje dedykowaną listę rachunków, z których pieniądze będą trafiały od razu na konto socjalne i zostaną zabezpieczone przed nielegalnym zajęciem komorniczym. Oczywiście podczas otwierania tego typu konta trzeba przedstawić w banku dokument tożsamości. 

Jak zakłada się konto socjalne?

Obecnie założenie konta socjalnego możliwe jest zarówno w stacjonarnym oddziale, jak i online czy przez infolinię telefoniczną. Zawsze jednak wymagane będzie przedłożenie zaświadczenia z instytucji wypłacającej świadczenie socjalne (może być w formie papierowej lub skanu dokumentu). Cały proces polega m.in.na wypełnieniu wniosku o założenie rachunku socjalnego. Ten następnie jest dokładnie sprawdzany przez pracownika banku. Po założeniu rachunku należy niezwłocznie poinformować instytucję wypłacającą świadczenie o zmianie numeru konta do wypłat. W przeciwnym razie środki będą trafiały na dotychczasowy rachunek, co nie zabezpieczy ich w pełni przed nielegalnym zajęciem komorniczym.

Ile kosztuje otwarcie i utrzymanie konta socjalnego?

Otwarcie i prowadzenie konta socjalnego instytucjach finansowych w Polsce jest bezpłatne. Determinują to zapisy art. 52a § 1 ustawy Prawo bankowe. Zgodnie z przyjętymi standardami banki nie pobierają z tego tytułu żadnych dodatkowych opłat. W związku z tym ich oferta w tym zakresie jest bardzo zbliżona. Dodatkowe koszty mogą być związane z korzystaniem z innych usług bankowych udostępnionych dla tego typu rachunku. W przypadku konta socjalnego można uzyskać również bezpłatną kartę płatniczą, wypłaty z bankomatu bez dodatkowych kosztów czy też nieodpłatne podpięcie płatności zbliżeniowych.

Czy o założeniu konta socjalnego należy poinformować komornika?

Choć środki zgromadzone na koncie socjalnym nie podlegają egzekucji komorniczej, to jednak o założeniu tego typu rachunku należy poinformować komornika. Obowiązek ten dotyczy każdej osoby, wobec której prowadzone jest już postępowanie egzekucyjne i jest to sankcjonowane prawnie. 

Pismo wysyłane do komornika powinno zawierać takie dane jak:

• numer konta socjalnego,
• dane dłużnika,
• dane banku,
• informacje, jakie świadczenia niepodlegające zajęciu komorniczemu wpływają na ten rachunek.

W jakim banku założyć konto socjalne?

Zastanawiasz się, w jakim banku konto socjalne warto założyć? Obecnie rachunek tego typu oferowany jest przede wszystkim w bankach spółdzielczych. Trzeba jednak dokładnie zapoznać się z ich ofertą. Konta socjalne w PKO i innych bankach komercyjnych zostały zawieszone. Jest to związane z tym, że instytucje finansowe nie generują w ten sposób żadnych zysków, a obsługa rachunku generuje dodatkowe koszty. Jeżeli jednak wcześniej założyło się konto socjalne w ING lub innej instytucji finansowej, to co do zasady dalej można z niego korzystać.

Na liście banków oferujących obecnie konta socjalne znajdują się przede wszystkim:

• Bank Spółdzielczy w Leśnicy,
• Bałtycki Bank Spółdzielczy,
• Bank Spółdzielczy w Słomnikach,
• Bank Spółdzielczy w Będzinie,
• SBR Bank konto rodzinne,
• Małopolski Bank Spółdzielczy,
• Bank Spółdzielczy Mazowsze w Płocku.

Warto dokładnie zapoznać się z obowiązującą ofertą banków, aby wybrać ten, który oferuje w 2025 roku otwarcie rachunku rodzinnego. Oferta ta może zmieniać się dynamicznie, dlatego trzeba trzymać rękę na pulsie. 

Jakie ograniczenia ma konto socjalne?

Jeżeli posiadasz konto socjalne w mBanku lub innej instytucji finansowej, to musisz być świadomym związanych z nim zagrożeń i ograniczeń. Przede wszystkim nie można samodzielnie wpłacać na nie środków. Jest to związane z tym, że na rachunek rodzinny mogą wpływać tylko pieniądze pochodzące ze świadczeń socjalnych i przelewane bezpośrednio przez wskazane organizacje (np. MOPS). 

Czy warto otworzyć rachunek socjalny?

Decyzję w tym zakresie warto podjąć indywidualnie. Nieco trudności przysparza fakt, że ten typ konta nie jest powszechnie dostępny w bankach. Jeżeli jednak chcesz skutecznie rozdzielić pieniądze otrzymywane ze świadczeń socjalnych lub skuteczniej zabezpieczyć je przed zajęciem komorniczym, to otwarcia rachunku rodzinnego będzie dobrym wyborem. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z doradcą bankowym oraz pogłębić wiedzę na ten temat.

Najczęściej zadawane pytania