Lokata dla dziecka – czy się opłaca? Jak wybrać najlepszą?

Czym jest lokata dla dziecka?

Lokata dla dziecka to terminowy depozyt bankowy, który rodzic lub opiekun prawny zakłada w imieniu osoby niepełnoletniej. Bank przechowuje zdeponowane środki przez ustalony czas i wypłaca odsetki po jego upływie. W trakcie trwania lokaty nie można swobodnie dysponować pieniędzmi – to zarazem największa wada i największa zaleta tego produktu.

Lokaty dla dzieci dostępne są w większości polskich banków, choć nie każdy depozyt z oferty standardowej jest przeznaczony dla osób niepełnoletnich. Niektóre banki wyodrębniają produkty specjalnie dla młodszych klientów, inne udostępniają swój standardowy depozyt jako lokatę dla dzieci – na tych samych warunkach co dla dorosłych.

📘 Co mówi prawo?

W Polsce lokaty głównie reguluje ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. To właśnie ona określa zasady prowadzenia rachunków bankowych i wprost wymienia „rachunki terminowych lokat oszczędnościowych” jako jeden z rodzajów rachunków bankowych.

Czy lokata dla dziecka do 18. roku życia jest możliwa?

Tak – lokata dla dziecka do 18. roku życia jest możliwa i dostępna w wielu bankach w Polsce, jednak zasady różnią się w zależności od wieku dziecka.

Polskie prawo dzieli nieletnich na dwie kategorie:

• Dzieci do 13. roku życia nie mają zdolności do czynności prawnych. Lokatę zakłada wyłącznie rodzic lub opiekun prawny, działając jako przedstawiciel ustawowy. Dziecko nie ma żadnego wpływu na rachunek.
• Nastolatki od 13. do 18. roku życia posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Mogą samodzielnie założyć lokatę, ale wymagają zgody rodzica lub opiekuna.

Nie każdy bank oferuje lokaty dla dzieci poniżej 13. roku życia – część instytucji uruchamia takie produkty dopiero od 13. urodzin dziecka. Warto to sprawdzić indywidualnie przed wizytą w oddziale lub zakładaniem rachunku online.

Kto może założyć lokatę dla dziecka?

Lokatę dla dziecka może założyć wyłącznie jego rodzic lub opiekun prawny, a więc nie dziadkowie, nie chrzestni, ani nie ciocie. To jeden z najczęstszych błędów planowania finansów dzieci. Babcia, która chce założyć lokatę wnuczkowi na komunię, nie może tego zrobić bezpośrednio – chyba że jest jego opiekunem prawnym.

Bliscy mogą przekazać środki rodzicom, którzy następnie zakładają lokatę w imieniu dziecka. Alternatywą jest lokata założona na własne dane z intencją późniejszego przekazania środków dziecku.

Jakie dokumenty są potrzebne do założenia lokaty dla dziecka?

Jeśli zamierzasz otworzyć lokatę dziecku w swoim banku lub w banku, w którym Twoje dziecko ma już konto – nie będziesz potrzebować żadnych dokumentów. Wystarczy online, w aplikacji lub podczas wizyty w placówce, złożyć dyspozycję uruchomienia lokaty.

W innym przypadku będziesz potrzebować standardowo dokumentów potwierdzających tożsamość:

• dowodu osobistego rodzica lub opiekuna prawnego,
• dokumentu tożsamości dziecka (dowód osobisty, paszport lub legitymacja szkolna),
• aktu urodzenia dziecka – banki coraz częściej go wymagają, nawet jeśli formalnie nie jest konieczny.

Lokata dla dziecka czy konto oszczędnościowe – co wybrać?

Lokata dla dziecka daje zwykle wyższe, stałe oprocentowanie i sprawdza się przy długoterminowym odkładaniu większych kwot. Konto oszczędnościowe jest elastyczniejsze bo pozwala dopłacać i wypłacać pieniądze bez utraty odsetek. Dzięki temu lepiej sprawdza się do regularnego odkładania kieszonkowego lub małych kwot. Wybór między nimi nie musi być „albo–albo”. To dwa różne narzędzia do różnych celów.

Jeśli Twoje dziecko ma konkretną sumę (np. prezent komunijny 5 000 zł) i nie planuje jej ruszać przez rok lub dwa – rozsądniejsza będzie lokata. Jeśli Twoje dziecko co miesiąc odkłada mniejsze kwoty – wybierzcie konto oszczędnościowe. Najlepsze efekty przynosi połączenie obu form: konto oszczędnościowe do regularnych wpłat, lokata jako cel długoterminowy.

CECHA	LOKATA DLA DZIECKA	KONTO OSZCZĘDNOŚCIOWE
Oprocentowanie	Wyższe, stałe	Niższe, stałe lub zmienne
Dostępność środków	Zamrożone do końca okresu	W każdej chwili
Dopłaty w trakcie	Zazwyczaj niemożliwe	Tak, bez ograniczeń
Idealne do	Wpłaty jednorazowo większej kwoty	Regularnego oszczędzania
Utrata odsetek przy zerwaniu	Zazwyczaj tak	Nie
Gwarancja BFG	Do 100 000 euro	Do 100 000 euro

Ile można zarobić na lokacie dla dziecka? Konkretne wyliczenia

Zysk z lokaty dla dziecka jest przewidywalny i zależy od wysokości oprocentowania oraz czasu trwania depozytu.

Przykład 1.

Jednorazowa lokata 5 000 zł, oprocentowanie 4,5%, okres 12 miesięcy, odnawialna przez 5 lat.

• Zysk brutto po roku: 225 zł.
• Podatek Belki (19%): 42,75 zł.
• Zysk netto po roku: 182,25 zł.
• Saldo po 5 latach (przy ponownym lokowaniu całości): ok. 5 940 zł.

Przykład 2.

Pierwsza wpłata 7 000 zł + kolejna wpłata 7 000 zł po trzech latach od uruchomienia lokaty, oprocentowanie 4,5%, okres 12 miesięcy, odnawialna przez 5 lat.

• Zysk brutto po 5 latach: 690 zł.
• Podatek Belki (19%): 131 zł.
• Zysk netto po 5 latach: 559 zł.
• Saldo po 5 latach (przy ponownym lokowaniu całości): ok. 15 892 zł

Powyższe wyliczenia mają charakter orientacyjny i zakładają stałe oprocentowanie dla uproszczenia. W rzeczywistości oprocentowanie lokat może się zmieniać w zależności od konkretnej oferty. Przed podjęciem decyzji warto też porównać aktualne oferty w rankingach lokat.

UWAGA:
Zyski z lokat bankowych są opodatkowane podatkiem od zysków kapitałowych w wysokości 19% (tzw. podatek Belki). Dotyczy to również lokat zakładanych dla dzieci – bank pobiera go automatycznie przy wypłacie odsetek, więc nie trzeba rozliczać go w zeznaniu rocznym. Nie ma możliwości uniknięcia podatku Belki na lokacie. Jest on pobierany niezależnie od wieku właściciela rachunku.

Jak wybrać najlepszą lokatę dla dziecka?

Przy wyborze lokaty dla dziecka warto kierować się czterema kryteriami: oprocentowaniem, dostępnością (od jakiego wieku), minimalną kwotą wpłaty oraz zasadami przy zerwaniu lokaty.

Na co zwrócić uwagę:

• Oprocentowanie – porównuj oferty aktualne.
• Dostępność dla nieletnich – nie każda lokata jest automatycznie dostępna dla dziecka. Zapytaj wprost przed otwarciem rachunku.
• Minimalna kwota – w wielu bankach wynosi 1 000 zł, ale zdarzają się oferty już od 100 zł.
• Warunki zerwania – sprawdź, czy przy wcześniejszym wyjściu tracisz wszystkie odsetki, czy tylko ich część.
• Waluta – większość lokat dla dzieci dostępna jest wyłącznie w PLN. Nieliczne banki oferują lokaty walutowe.
• Konieczność posiadania konta – część banków wymaga założenia konta osobistego dziecka przed otwarciem lokaty.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła:

1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.).
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. – O podatku dochodowym od osób fizycznych.