Jak działają obligacje zerokuponowe? Wszystko co musisz wiedzieć

Czym jest obligacja zerokuponowa?

Obligacja zerokuponowa to papier wartościowy, który nie jest oprocentowany i tym samym po jego zakupie nie są regularnie wypłacane odsetki. Sam mechanizm zysku różni się więc od tego, jak działają obligacje kuponowe z oprocentowaniem stałym lub zmiennym. Z perspektywy inwestora znaczenie ma kupienie obligacji zerokuponowej z dyskontem, czyli w cenie obniżonej od nominalnej. Ta różnica stanowi realny zysk w momencie wykupu papierów wartościowych przez emitenta w terminie ich zapadalności.

Kto emituje obligacje zerokuponowe?

Za emisję obligacji zerokuponowych może odpowiadać Skarb Państwa, samorząd lokalny lub przedsiębiorstwo. Można kupić je zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym, np. na rynku obligacji, a także za pośrednictwem domu maklerskiego lub banku.

Jak działają obligacje zerokuponowe?

Zasada działania obligacji zerokuponowych jest relatywnie prosta i opiera się na trzech wskaźnikach:

• dyskontowa cena zakupu obligacji, 
• wartość nominalna, 
• termin wykupu.

Dyskonto to realny zysk inwestora, przy czym od zysku należy odliczyć należny podatek od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki). 

Poniższy przykład przedstawia prosty mechanizm oceny opłacalności inwestycji w obligacje zerokuponowe.

• cena nominalna obligacji – 1000 zł,
• cena dyskontowa – 920 zł,
• termin wykupu – 2 lata. 

W momencie wykupu inwestor zyskuje 80 zł, przy czym należy odprowadzić od tego jeszcze 19% podatku. W praktyce oznacza to, że zysk z pojedynczej obligacji po rozliczeniu z Urzędem Skarbowym wynosi 64,80 zł.

WAŻNE: W przypadku sprzedaży obligacji na rynku wtórnym zysk będzie niższy i uzależniony od tego, o ile wyższa będzie cena sprzedaży od dyskontowej ceny zakupu.

Co wpływa na cenę obligacji zerokuponowej?

Wpływ na cenę obligacji zerokuponowych ma wiele czynników zewnętrznych. Warto uwzględnić to przed inwestycją, ponieważ przekłada się to na rentowność lokowania kapitału. Obserwuje się następujące zależności:

• im dłuższy termin wykupu, tym mocniejsze reakcje ceny na zmianę rentowności inwestycji, 
• wzrost cen wcześniej wyemitowanych obligacji, gdy rynkowe stopy procentowe maleją, 
• spadek cen wcześniej wyemitowanych obligacji, gdy rynkowe stopy procentowe rosną. 

To najczęściej spotykane zależności, jednak nie traktuj ich jako w stu procentach pewnych. Rynek bowiem różnie reaguje na zmiany i musisz wkalkulować związane z tym ryzyko.

Zalety inwestowania w obligacje zerokuponowe

Obligacje zerokuponowe cenione są przede wszystkim za prosty mechanizm obrotu i obliczania potencjalnego zysku. Już w momencie zakupu wiadomo, za jaką kwotę obligacja zostanie wykupiona przez emitenta i jednocześnie nie trzeba kalkulować przychodów z regularnie wypłacanych odsetek. 

Najważniejsze zalety tych instrumentów finansowych to:

• prosty i zrozumiały mechanizm działania, 
• brak ryzyka reinwestowania odsetek (tzw. kuponów), 
• możliwość dopasowania inwestycji pod cel finansowy, 
• proste rozliczenie podatku, 
• przewidywalny wynik finansowy po wykupie obligacji. 

Czy zakup obligacji zerokuponowych jest pozbawiony ryzyka?

Oczywiście każda inwestycja ma określone ryzyko i dotyczy ono również obligacji zerokuponowych. Jako inwestor koniecznie weź pod uwagę:

• ryzyko problemów z wykupem obligacji przez emitenta (zwłaszcza w przypadku obligacji korporacyjnych),
• brak regularnego wpływu odsetek na konto i dłuższy czas oczekiwania na zwrot z inwestycji,
• mniejszą płynność instrumentów finansowych, 
• ryzyko stopy procentowej przy sprzedaży obligacji przed terminem wykupu, 
• ryzyko wysokiej inflacji pochłaniającej realny zysk inwestora.

WAŻNE: Co do zasady z mniejszym ryzykiem wiąże się kupowanie obligacji zerokuponowych Skarbu Państwa, jednak oferują one niższą rentowność niż papiery wartościowe proponowane przez przedsiębiorstwa. Rodzaj inwestycji dopasuj do indywidualnej tolerancji ryzyka.

Dla kogo obligacje zerokuponowe będą dobrym wyborem?

Ze względu na specyfikę obligacji zerokuponowych, stanowią one dobry wybór dla początkujących inwestorów oraz osób o niskiej tolerancji na ryzyko. Ponadto rekomenduje się je osobom, które nie potrzebują regularnych wpływów w postaci odsetek oraz akceptują zamrożenie środków w dłuższej perspektywie inwestycyjnej. Do tego typu grup należą m.in.:

• osoby odkładające środki na konkretny cel finansowy w perspektywie najbliższych lat, np. na zakup nieruchomości, wkład własny do kredytu hipotecznego itd., 
• osoby dywersyfikujące portfel inwestycyjny i szukające alternatywy dla bardziej ryzykownych inwestycji.

Jednocześnie odradzamy tego typu inwestycje osobom, którym zależy na regularnych zyskach lub w najbliższych latach mogą potrzebować dostępu do większej gotówki. Wówczas warto rozważyć zakup instrumentów finansowych o większej płynności.

Co wziąć pod uwagę przed zakupem obligacji zerokuponowych?

Zanim zdecydujesz się na zakup obligacji zerokuponowych, przeprowadź dokładną analizę ryzyka i opłacalności inwestycji. Im lepiej zrozumiesz specyfikę tych instrumentów finansowych, tym łatwiej będzie Ci podjąć właściwą decyzję. Rekomendujemy przede wszystkim weryfikację:

• emitenta obligacji, jego wiarygodności oraz sytuacji finansowej (zwłaszcza w przypadku obligacji korporacyjnych),
• różnicy między ceną zakupu i wartością nominalną obligacji, 
• czasu pozostałego do terminu wykupu obligacji, 
• rentowności brutto i netto w skali rocznej z uwzględnieniem podatku 19%, 
• możliwości sprzedaży obligacji przed czasem, 
• aktualnego ryzyka stóp procentowych.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z ekspertem inwestycyjnym. Zawsze uwzględnij nie tylko spodziewany zysk, ale również ryzyko lokowania kapitału w różnego typu instrumentach finansowych nawet, jeżeli teoretycznie wydają się bardzo bezpieczne.

Obowiązek podatkowy przy obligacjach zerokuponowych

Zgodnie z zapisami art. 30a ust. 1 pkt 2 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochód z obligacji podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w stawce 19%. W zależności od sposobu rozliczenia obligacji oraz ich rodzaju podatek Belki rozliczany jest automatycznie lub we własnym zakresie musi zrobić to inwestor.

Najczęściej zadawane pytania