WIBOR zastąpiony przez POLSTR. Czy to duża zmiana dla Twojego kredytu?

Dla kredytobiorcy najważniejsze pytanie brzmi nie tylko „co zamiast WIBOR-u?”, ale przede wszystkim: co zmiana wskaźnika oznacza dla wysokości oprocentowania i raty mojego kredytu? Nie można z góry założyć, że przejście z WIBOR-u na POLSTR automatycznie obniży albo podwyższy ratę. Znaczenie ma sposób przeliczenia wskaźnika, zastosowany spread korygujący, marża banku oraz pozostałe zapisy umowy.

POLSTR – co to jest?

POLSTR, czyli Polish Short Term Rate, to wskaźnik referencyjny stopy procentowej oparty na rzeczywistych transakcjach depozytowych zawieranych na rynku. Administratorem wskaźnika jest GPW Benchmark S.A., a nadzór nad administratorem sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego.

Podstawą POLSTR jest stopa overnight, czyli oprocentowanie transakcji, których termin wynosi zasadniczo jeden dzień. To odróżnia go od terminowych stawek WIBOR, takich jak WIBOR 1M, 3M czy 6M.

POLSTR nie jest jednak wyłącznie pojedynczą wartością publikowaną dla jednego dnia. W ramach reformy rozwijana jest również Rodzina Indeksów Składanych POLSTR, która pozwala wykorzystać dane z kolejnych dni do wyznaczenia stawki odpowiadającej potrzebom instrumentów finansowych o dłuższych okresach oprocentowania.

Wskaźnik POLSTR a stopa procentowa NBP

POLSTR nie jest tym samym co stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego. Stopa NBP jest ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej, natomiast POLSTR jest wskaźnikiem referencyjnym wyznaczanym na podstawie danych z rynku transakcji finansowych.

Oba parametry są ze sobą powiązane przez warunki rynkowe, ale pełnią różne funkcje. W przypadku kredytu oprocentowanie może być określane jako suma marży banku i odpowiedniego wskaźnika referencyjnego.

Dlaczego POLSTR zastępuje WIBOR?

Reforma wskaźników referencyjnych ma zmienić sposób wyznaczania podstawy oprocentowania produktów finansowych. POLSTR został wskazany przez Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej jako rekomendowany wskaźnik, który ma przejąć rolę WIBOR-u w ramach reformy.

Jedną z najważniejszych różnic jest sposób budowania obu wskaźników.

WIBOR jest wskaźnikiem terminowym, np. 1M, 3M, 6M czy 1Y. POLSTR jest natomiast wskaźnikiem typu overnight opartym na rzeczywistych transakcjach. Dzięki temu jego konstrukcja ma być bardziej bezpośrednio powiązana z faktycznie zawieranymi transakcjami na rynku.

Nie oznacza to jednak, że POLSTR będzie po prostu „niższym WIBOR-em”. To dwa różne wskaźniki, zbudowane według innych metodologii.

POLSTR a WIBOR – czym różnią się oba wskaźniki?

Najważniejszą różnicę można zobaczyć w sposobie wyznaczania obu stawek:

Cecha	WIBOR	POLSTR
Rodzaj wskaźnika	Terminowy	Krótkoterminowy, overnight
Podstawowy horyzont	m.in. 1M, 3M, 6M, 1Y	O/N
Podstawa wyznaczania	W przypadku poszczególnych stawek metodologia WIBOR uwzględniała m.in. dane i kwotowania rynku pieniężnego	Rzeczywiste transakcje depozytowe
Perspektywa	Forward-looking, czyli z określonym terminem przyszłego okresu	Backward-looking w przypadku konstrukcji składanych
Zastosowanie w kredytach	Powszechnie stosowany w kredytach ze zmiennym oprocentowaniem	Ma być wykorzystywany w nowych produktach, w tym poprzez stawki składane
Administrator	GPW Benchmark S.A.	GPW Benchmark S.A.

Źródła rynkowe wskazują, że podstawową różnicą jest przejście od terminowych stawek WIBOR do konstrukcji opartej na rzeczywistych transakcjach overnight oraz odpowiednio składanych wartościach POLSTR.

Co zamiast WIBOR-u?

Odpowiedzią na pytanie „co zastąpi WIBOR?” jest przede wszystkim POLSTR oraz rozwiązania oparte na Rodzinie Indeksów Składanych POLSTR.

Nie oznacza to jednak, że każdy kredyt będzie od 2027 r. oprocentowany po prostu według jednej wartości POLSTR. W przypadku produktów o dłuższych okresach odsetkowych potrzebny jest mechanizm pozwalający zastosować krótkoterminowy wskaźnik do określonego okresu rozliczeniowego.

Dlatego w procesie reformy rozwijane są m.in. składane stopy POLSTR 1M, 3M i 6M. KNF wskazuje również rekomendowane metody konwersji istniejących umów, w których POLSTR może być stosowany wraz ze spreadem korygującym.

Reforma obejmuje ponadto rozwój rynku kredytów ze stałym lub okresowo stałym oprocentowaniem. Zaktualizowana Mapa Drogowa przewidywała w 2026 r. rozwój produktów hipotecznych opartych na składanym POLSTR oraz równoległy rozwój rynku kredytów o stałej i okresowo stałej stopie.

Kiedy WIBOR zostanie zastąpiony przez POLSTR?

Zmiana jest rozłożona na kilka lat. Nie można więc wskazać jednej daty, w której WIBOR „przestanie istnieć” dla wszystkich kredytów.

Zgodnie z aktualną Mapą Drogową reformy:

• 1 października 2026 r. – zakończenie opracowywania WIBOR O/N;
• 22 grudnia 2026 r. – zakończenie opracowywania WIBOR 1Y;
• od 1 stycznia 2027 r. – WIBOR nie będzie stosowany w nowych umowach i instrumentach finansowych, z określonymi wyjątkami dotyczącymi m.in. zarządzania ryzykiem istniejących portfeli;
• 31 grudnia 2036 r. – ostatni dzień opracowywania WIBOR 1M, 3M i 6M;
• 1 stycznia 2037 r. – rozpoczęcie uporządkowanej likwidacji tych stawek.

To ważne przede wszystkim dla osób, które już mają kredyt ze zmiennym oprocentowaniem. Nie oznacza bowiem, że ich rata zostanie automatycznie zmieniona 1 stycznia 2027 r.

Ile wynosi POLSTR?

POLSTR jest wskaźnikiem opartym na danych z rynku i jego wartość zmienia się wraz z warunkami rynkowymi. Dlatego odpowiedź na pytanie, ile wynosi POLSTR, zawsze wymaga wskazania konkretnego dnia publikacji.

Nie należy również porównywać jednej bieżącej wartości POLSTR O/N bezpośrednio z WIBOR 3M i na tej podstawie oceniać, czy kredytobiorca będzie płacił więcej lub mniej. Są to wskaźniki o innej konstrukcji i innym horyzoncie.

W przypadku kredytów znaczenie będą miały odpowiednie stawki składane POLSTR oraz sposób ich zastosowania w umowie. Właśnie dlatego przy porównywaniu starego i nowego oprocentowania trzeba uwzględnić cały mechanizm, a nie tylko dwie liczby zestawione obok siebie.

Czy POLSTR wpłynie na ratę kredytu?

Sama zmiana nazwy wskaźnika nie przesądza o wysokości przyszłej raty.

Przy kredycie ze zmiennym oprocentowaniem oprocentowanie jest zazwyczaj określane jako suma marży banku i wskaźnika referencyjnego. Jeżeli zmienia się benchmark, trzeba więc sprawdzić, w jaki sposób zostanie on zastąpiony.

W przypadku reformy WIBOR-POLSTR istotny jest również spread korygujący. Jego rolą jest uwzględnienie różnicy ekonomicznej pomiędzy starym i nowym wskaźnikiem. KNF w rekomendowanych metodach konwersji wskazuje zastosowanie POLSTR wraz ze spreadem odpowiadającym danemu terminowi WIBOR.

W praktyce oznacza to, że nie można powiedzieć: „POLSTR jest dzisiaj niższy od WIBOR 3M, więc rata mojego kredytu spadnie”. Takie porównanie pomija sposób konwersji i pozostałe elementy oprocentowania.

Co z obecnym kredytem opartym na WIBOR?

Jeśli masz już kredyt hipoteczny lub inne zobowiązanie ze zmienną stopą opartą na WIBOR, sama reforma nie oznacza automatycznego przeliczenia raty według bieżącej wartości POLSTR.

Istotne będą przede wszystkim postanowienia Twojej umowy. Umowa powinna określać zasady postępowania w sytuacji istotnej zmiany albo zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego. Znaczenie będą miały również przepisy i zasady dotyczące uporządkowanej likwidacji WIBOR-u.

W rekomendacjach dotyczących konwersji KNF wskazuje m.in. rozwiązania polegające na zastąpieniu WIBOR-u odpowiednią stopą POLSTR wraz ze spreadem korygującym. Dla istniejących umów sposób przeprowadzenia zmiany może jednak zależeć od konstrukcji konkretnego kontraktu.

Dlatego osoba mająca kredyt oparty na WIBOR powinna zacząć od sprawdzenia swojej umowy, a nie od porównania dwóch aktualnych stawek publikowanych dla rynku.

Co POLSTR oznacza dla osoby, która dopiero bierze kredyt?

Dla nowych kredytobiorców reforma będzie miała znaczenie przede wszystkim przy wyborze sposobu oprocentowania.

Od początku 2027 r. WIBOR nie będzie stosowany w nowych umowach i instrumentach finansowych, z wyjątkami przewidzianymi w procesie uporządkowanej likwidacji. Banki mają więc dostosować nowe produkty do nowych zasad.

Jednym z rozwiązań są kredyty oparte na składanych stawkach POLSTR. Alternatywą pozostają produkty ze stałym lub okresowo stałym oprocentowaniem.

Dla klienta oznacza to, że przy porównywaniu ofert trzeba będzie zwracać uwagę nie tylko na samą nazwę wskaźnika, ale przede wszystkim na sposób ustalania oprocentowania, wysokość marży, okres obowiązywania stałej stopy oraz możliwość jej późniejszej zmiany.

Czy POLSTR będzie korzystniejszy od WIBOR-u?

Nie można odpowiedzieć na to pytanie jedną wartością dla wszystkich kredytobiorców.

POLSTR i WIBOR są skonstruowane inaczej, dlatego samo zestawienie ich aktualnych poziomów nie wystarcza do oceny kosztu kredytu. Przy istniejącej umowie znaczenie będzie miał sposób konwersji oraz spread korygujący. Przy nowym kredycie trzeba natomiast analizować całą konstrukcję oprocentowania.

Na koszt kredytu wpływają także marża, wysokość kapitału, okres spłaty, harmonogram aktualizacji oprocentowania oraz pozostałe warunki umowy. Z perspektywy kredytobiorcy najważniejsze jest więc, jak konkretna oferta wykorzystuje nowy wskaźnik i jaka będzie całkowita cena finansowania.

Co kredytobiorca powinien zrobić przed zmianą WIBOR na POLSTR?

Mając już kredyt ze zmiennym oprocentowaniem, nie musisz podejmować decyzji wyłącznie na podstawie informacji o samej reformie. Powinieneś natomiast sprawdzić zapisy swojej umowy i sposób, w jaki bank zamierza stosować zasady konwersji.

Przede wszystkim należy:

• sprawdzić, jaki wskaźnik referencyjny znajduje się w umowie i jaka jest jego stawka terminowa;
• odszukać klauzulę dotyczącą sytuacji, w której wskaźnik przestaje być opracowywany;
• sprawdzić informacje przekazywane przez bank dotyczące reformy;
• przy ewentualnej konwersji zweryfikować zastosowany spread korygujący;
• przy zaciąganiu nowego kredytu porównywać całe oprocentowanie i RRSO, a nie tylko wartość POLSTR.

Pamiętaj, że reforma wskaźników nie jest tym samym co zmiana stóp procentowych NBP. Decyzje Rady Polityki Pieniężnej nadal będą wpływać na warunki rynkowe, niezależnie od tego, jaki benchmark zostanie wykorzystany w umowie.

Reorganizacja wskaźników jest już na zaawansowanym etapie. Od 2027 r. WIBOR nie będzie stosowany w nowych umowach, natomiast najważniejsze stawki WIBOR dla istniejących kontraktów mają być opracowywane do końca 2036 r.

Najczęściej zadawane pytania